1.0Gselectionhttps://gselection.am/enselection2020https://gselection.am/en/author/selection2020/rich600338<blockquote class="wp-embedded-content" data-secret="LMImUsqYX4"><a href="https://gselection.am/en/product/vosp-talini-6/">Lentil Talini-6</a></blockquote><iframe sandbox="allow-scripts" security="restricted" src="https://gselection.am/en/product/vosp-talini-6/embed/#?secret=LMImUsqYX4" width="600" height="338" title="“Ոսպ Թալինի-6” — Gselection" data-secret="LMImUsqYX4" frameborder="0" marginwidth="0" marginheight="0" scrolling="no" class="wp-embedded-content"></iframe><script type="text/javascript"> /* <![CDATA[ */ /*! This file is auto-generated */ !function(d,l){"use strict";l.querySelector&&d.addEventListener&&"undefined"!=typeof URL&&(d.wp=d.wp||{},d.wp.receiveEmbedMessage||(d.wp.receiveEmbedMessage=function(e){var t=e.data;if((t||t.secret||t.message||t.value)&&!/[^a-zA-Z0-9]/.test(t.secret)){for(var s,r,n,a=l.querySelectorAll('iframe[data-secret="'+t.secret+'"]'),o=l.querySelectorAll('blockquote[data-secret="'+t.secret+'"]'),c=new RegExp("^https?:$","i"),i=0;i<o.length;i++)o[i].style.display="none";for(i=0;i<a.length;i++)s=a[i],e.source===s.contentWindow&&(s.removeAttribute("style"),"height"===t.message?(1e3<(r=parseInt(t.value,10))?r=1e3:~~r<200&&(r=200),s.height=r):"link"===t.message&&(r=new URL(s.getAttribute("src")),n=new URL(t.value),c.test(n.protocol))&&n.host===r.host&&l.activeElement===s&&(d.top.location.href=t.value))}},d.addEventListener("message",d.wp.receiveEmbedMessage,!1),l.addEventListener("DOMContentLoaded",function(){for(var e,t,s=l.querySelectorAll("iframe.wp-embedded-content"),r=0;r<s.length;r++)(t=(e=s[r]).getAttribute("data-secret"))||(t=Math.random().toString(36).substring(2,12),e.src+="#?secret="+t,e.setAttribute("data-secret",t)),e.contentWindow.postMessage({message:"ready",secret:t},"*")},!1)))}(window,document); /* ]]> */ </script>https://gselection.am/wp-content/uploads/2020/12/vosp2-1.jpg600800Ստացվել է Լենինականի սելեկցիոն կայանում՝ անհատական ընտրությամբ Թալինի շրջանի Ագարչի գյուղի տեղական սորտից: Շրջանացվել է 1957 թվականին: Սորտի հեղինակներն են Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր գյուղատնտես Ա. Պ. Վերնիգորը և Մ. Ե. Վերնիգորը: Բուսաբանական և մորֆոլոգիական առանձնահատկությունները Պատկանում է ափսեյանման, խոշորահատիկ ոսպերի խմբին (Ervum Lens, esculenta, ssp macrosperma) : Ծիլերը միջին խոշորության են, մանուշակագույն երանգավորումով, բույսերի բարձրությունը՝ 30-45 սմ, կիսապառկող թփով: Տերևները բարդ են, զույգ փետրանման, 3-6 զույգ տերևիկներով, փետրաձև տերևը վերջանում է փոքրիկ բեղիկով, տերևները ամբողջաեզր են, կիսապայտանման: Ինքնափոշոտվող է, սակայն չի բացառվում խաչաձև փոշոտումը: Նրա փոշանոթները պատռվում են, երբ ծաղիկը դեռ կոկոն վիճակում է, ծաղկում է հունիսի կեսերին և այն տևում է 30-40 օր: Ծաղիկները սպիտակ են, առագաստը՝ կապտավուն ջղերով, ծաղկակոթունի վրա զարգանում են 2-3 ծաղիկ: Ծաղիկները մանր են, կազմված են 5 պսակաթերթիկներից: Պտուղը /ունդը/ ռումբաձև է, տափակ, թույլ ուռուցիկ, հասունանալիս թեթևակի փքվում են, միաբուն , մերկ դեղնականաչավուն, ունդի մեջ զարգանում են մեկ-երկու սերմ: ՈՒնդերի երկարությունը 12-14 մմ, լայնությունըª 6-8 մմ, կտուցիկը՝ միջակ զարգացած, թեթևակի ծռված, լրիվ հասունացման ժամանակ ստանում են մանուշակագույն բծավորություն: Սերմերը տափակ ափսեյաձև են, հարթ մակերեսով, բաց կանաչ, մոխրա-կանաչ, դեղնա-սպիտակ սերմաբլթակով, 5-6 մմ տրամագծով, 1000 հատիկի մասսան 40-45 գրամ է: Տնտեսական կարևոր հատկանիշները Թալինի 6 ոսպի սերմերը պարունակում են միջին հաշվով 26-30% սպիտակուցներ, համեղ են, եփվում են արագ, հայկական խոհանոցում նրա մասնակցությամբ պատրաստում են տարբեր ուտեստներ: Վաղահաս է, բարձր բերքատու, նպաստավոր պայմաններում կարող է ապահովել 18-20 ց/հա բերք: Վեգետացիոն շրջանը տևում է 85-95օր: Դիմացկուն է հատիկակերի և այլ վնասատուների նկատմամբ: Ժանգով ու ֆուզարիոզային թառամումով քիչ է վարակվում: Հասունանալիս ունդերը թույլ են ճաքում: Ագրոտեխնիկական առանձնահատկությունները Երկար օրվա բույս է, ծլում է 3-40 C ջերմության պայմաններում, սակայն համերաշխ ծիլեր ստացվում են, երբ հողում ջերմաստիճանը կազմում է 7-100C: Վաղ գարնանային թույլ սառնամանիքներից/ -6-80C/ չի տուժում: Ծաղկման և հասունացման ժամանակ լավ է դիմանում երաշտին, չորադիմացկուն է: Ոսպի համար լավ նախորդ են հացահատիկային մշակաբույսերը: Զգայուն է պարարտացման նկատմամբ, հատկապես ֆոսֆորական և կալիումական (P2O5 և K2O - 60-90 կգ/հա ազդող նյութի հաշվով): Ոսպի ցանքի նորման հաշվարկվում է ծլունակ սերմերի հաշվով, որը որոշվել է բազմամյա տարիների փորձերի արդյունքում, այն է՝ 2.5-3.0 մլն՝ մեկ հեկտարում: Մանրասերմերինը՝ կշռային նորմայով կազմում է 70-100 գրամ, իսկ խոշորահատիկ սորտերի համար՝ 120-140 կգ/հա: Ցանքը պետք է կատարել վաղ գարնանը, ցանքի խտությունը՝ 5-6 սմ: Ցանքից հետո, մոլախոտերի դեմ պայքարի համար, դաշտը սրսկել պրոմետրին կամ գեզագարտ հերբիցիդներով /2.5-3.0 կգ/հա/: Բերքահավաքը կատարել, երբ ունդերի 50-60 %-ը հասունացել են: